Uşaq travması sonrakı sağlamlıq problemlərinin riskini artırır

Uşaqlıqda baş verən mənfi təcrübə, 18 yaşından əvvəl baş verən travmatik bir hadisə kimi müəyyən edilir.

Uşaqlığında travmatik və ya stressli hadisələr yaşayan insanların böyüklükdə bir neçə uzunmüddətli sağlamlıq problemləri inkişaf etdirmə riski daha yüksəkdir; yeni bir tədqiqat belə göstərir.

Dandi Universitetinin apardığı araşdırma, uşaqlıqda hər əlavə travmatik və ya stressli hadisənin, sonrakı həyatında bir neçə xroniki vəziyyətdən əziyyət çəkmə ehtimalını təxminən 13% artırdığını aşkar edib.

Mənfi uşaqlıq təcrübəsi (qısa adı: ACE) 18 yaşından əvvəl baş verən travmatik və ya stressli hadisə kimi müəyyən edilir.

Travmatik və ya stressli hadisələr, istismar, nəzarətsizlik, ailə pozğunluğu və zorbalıq, aclıq və müharibə kimi digər stress formaları daxil olmaqla, bir sıra mənfi təcrübələri əhatə edə bilər.

ACE-lər, böyüklükdə bir çox fərqli sağlamlıq və sosial problemlərin artması ilə əlaqələndirilmişdir.

Lakin, ACE-lərin, böyüklükdə eyni anda bir neçə xroniki sağlamlıq vəziyyətindən əziyyət çəkmə ehtimalına təsiri hələ aydın deyil.

ACE-lərin uzunmüddətli sağlamlıq vəziyyətlərinə təsirini müəyyən etmək üçün, Dr. Dhan Senaratne’nin rəhbərliyi altında Dandi Universitetinin Tibb Fakültəsində bir komanda 370,000-dən çox insanı əhatə edən 25 tədqiqatın sistematik icmalını və meta-analizini həyata keçirdi.

Dr. Senaratne dedi: “Qlobal əhalinin yaşlanmağa davam etməsi ilə, bir neçə uzunmüddətli sağlamlıq vəziyyətindən əziyyət çəkən insanların sayında artımdır.

İnsanlar düşünə bilər ki, yaşlanma, yetkinlərin orta və ya irəliləyən yaşlarında baş verən bir problem olsa da, bizim tədqiqatımız göstərir ki, köklər uşaqlıqda onilliklər əvvəl baş verə bilər.

Məlumatlar göstərir ki, uşaqlığınızda nə qədər çox mənfi təcrübə yaşasanız, böyüklükdə bir neçə uzunmüddətli sağlamlıq vəziyyətinə (multimorbidlik) sahib olma ehtimalınız bir o qədər yüksəkdir.

Statistik analiz göstərdi ki, uşaqlıqdan hər bir mənfi təcrübə üçün, sonrakı həyatda multimorbidlik yaşama ehtimalınız 12.9% daha yüksəkdir.”

Bu tədqiqat [Uşaqlıqda baş verən mənfi təcrübələrin multimorbidliyə təsiri: Sistematik İcmal və Meta-Analiz] adlandırılmışdır və BMC Tibb jurnalında nəşr olunmuşdur.